Covid-19
pandemisi tüm dünyayı ve Türkiye’yi kasıp kavururken biz de Ankara esnafını
nasıl etkilediğine dair çok sayıda saha çalışması ve ziyaretler
gerçekleştirdik. Covid-19 pandemisinden etkilenen esnafın yaşadığı sorunları ve
taleplerini tespit ettik. Partimizin çözüm önerilerini esnaflarımızla
paylaştık.
Esnaf
kuruluşlarımızı ziyaret ve saha çalışmalarından elde ettiğimiz verileri
kamuoyuyla da paylaşmak istiyorum.
ANKARA KANTİNCİLER ODASI
Ankara
Kantinciler Odasının 1100 kayıtlı üyesi var. Pandemi sürecinde 10'a yakın
kantin işletmecisi iflas etmiş. Kantin işletmecileri kiralarını ödeyemez duruma
gelmiş. Yüz yüze eğitim başlamadığı sürece, devlet desteği de verilmezse
ilkokul, ortaokul, ortaöğretim ve üniversitelerde hizmet veren kantin ve
kafeteryalar kapanmaya ve iflas sayıları artmaya devam edecek.
ANKARA KİTAP VE KIRTASİYECİLER ODASI
Müşterilerinin
yüzde 90’ı öğrenci olan kırtasiyeci esnafı kepenk kapatmış; açık olanlar da
siftah yapamıyor. Yakın zamanda yüz yüze eğitime geçmenin zor olduğunu söyleyen
esnaf önünü göremiyor. Parasını bir yıl önce ödeyerek aldıkları okul
malzemeleri raflarda bekliyor.
Pandemiden
önce de kitap satışlarının düşük olduğunu söyleyen esnaf tamamen tükenmiş.
Ulus
Anafartalar ve Kaledibi’nde toptan ve perakende satış yapan kırtasiye ve
çantacılar kapanmış. Borçlarını ödeyemeyen esnaf dükkanlarını satmayı
düşünüyor.
ANKARA SERVİS ARACI İŞLETMECİLERİ
ESNAF ODASI
Pandemi
sürecinde okulların kapanması ve 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında da uzaktan
eğitime devam edilmesi öğrenci ve personel taşıyan servis aracı işletmecisi
esnafını ve çalışanlarını da çok olumsuz etkiledi. Hiçbir yardım ve destekten
yararlanamayan esnaf çaresiz destek bekliyor.
ANKARA MİNİBÜSÇÜLER ESNAF ODASI
Ankara Minibüsçüler Odasının kayıtlı 2 bin 966 üyesi, 2 bin 56 aracı ve 6.000 çalışanı
var. Pandemiden kaynaklı minibüslerin sadece 1/3'ü çalışabiliyor; kazançlar da
buna orantılı olarak düşmüş. Okulların kapalı olmasının bu düşüşte büyük payı
bulunuyor. Pandemi nedeniyle esnaf borcunu ödeyemiyor. 585 minibüse kredi
borçları nedeniyle haciz işlemi başlatılmış. İcrada olan 60 araç da satışa çıkartılmış.
Banka ipoteği nedeniyle esnaf araçlarını satmanın eşiğine gelmiş.
SİTELER ESNAFI
Pandemiden
önce de defalarca ziyaret ettiğimiz Siteler esnafı çok zor durumda. İşler durma
noktasına gelmiş. Bankalar da esnafın zor durumundan faydalanma yoluna giderek,
faiz uygulama şartıyla kredileri erteliyor.
Kiracı
esnaf ise pandemi döneminde işyerini kapatsa da kirasını ödemeye devam ediyor.
Esnafın ertelenen vergi, SGK, elektrik, su borcu şimdi toplu olarak talep
ediliyor. Taksitlendirmek için de yüksek faiz uygulanıyor.
OKULLARA YEMEK TEMİZLİK VE GÜVENLİK
HİZMETİ VEREN ESNAF VE ÇALIŞANLAR
Okullara
yemek hizmeti veren yemek fabrikası işletmecileri ve çalışanları da pandemiden
en çok etkilenen sektörler arasında yer alıyor. Yemek fabrikalarında
çalışan işçiler ile okullara temizlik ve güvenlik hizmeti veren şirket
çalışanları da bu süreçte işsiz kalmış.
ANKARA BÜFECİLER ODASI
Covid-19
pandemi sürecinde işyerlerinin ve okulların, kapanması; sokağa çıkma yasağının
uygulanması işleri durma noktasına getirmiş. Özellikle de en çok iş yaptıkları
sabahın erken saatleri ve akşam saatlerinde sokağa çıkma yasağının uygulanması
işlerin tamamen durmasına neden olmuş.
TEKEL BAYİLERİ
Tekel
bayilerinin satış saatlerinin 10.00 ile 20.00 saatleri arasında çekilmesi yüzde
50 ciro kaybına neden olmuş. Esnaf kirasını dahi ödeyemez duruma gelmiş. Tekel
bayiler de de paket servis yapma izin
verilmesini istiyorlar.
KAHVECİLER ODASI
Kahvehanelerin
kapatılması esnafı tamamen açlığa mahkum etmiş durumda. Aylardır kirasını,
vergisini, kredi borcunu, çalışanının ücretini ödeyemeyen esnaf çok zor günler
yaşıyor.
Yapılması Gerekenler
•
13 Mart ve sonrasında tahakkuk ettirilen ve pandemi sonuna kadar da tahakkuk
ettirilecek tüm vergi, resim, harç, MTV Bağ-Kur prim borçlarının silinmesi.
•
Banka ve Kredi Kefalet Kooperatifi kredilerinin faizsiz pandemi süresince
ertelenmesi. Esnafa yönelik sicil affı çıkartılması
•
Faizsiz ya da düşük faizli kredi verilmesi
•
Servis aracı işletmecilerine nakdi yardım yapılması ya da faizsiz kredi
verilmesi.
•
Okul servis araçlarında çalışan ya da işten çıkartılanlara nakdi destek
verilmesi.
•
Kantin işletmecilerinin “Kısa Çalışma Ödeneği” kapsamına alınarak, pandemi sonuna
kadar asgari ücret ödenmesi.
•
Doğrudan akaryakıt desteği ya da akaryakıt fiyat desteği sağlanması.
•
Yüz yüze eğitim başlayana kadar en az bir yıl kantin kiralarının alınmaması.
•
Esnafın devletten alacaklarının derhal ödenmesi.
•
1170 lira olan ücretsiz izin parasının en az asgari ücret seviyesine çekilmesi.
• Yeni asgari ücretin 3100 lira olması.
Sarayın
başlattığı "Biz Bize Yeteriz Türkiyem" kampanyasında toplanan paradan,
Covid-19 pandemisinden olumsuz etkilenen
lokanta, kafe, kafeterya, kahvehane, sinema, tiyatro…vd. sektörlere destek
verilmesi gerekir.
Saray
hükümeti, “Biz bu yardımları nasıl yapacağız?” diyorsa; Ankara Büyükşehir
Belediyemizin Covid-19 pandemisi sürecinde esnafımıza yönelik yaptığı destek
kampanyalarını ve çalışmalarının örnek alabilir.
Nasıl ki Ankara Büyükşehir
Belediyemiz;
·
Esnaf temsilcilerini toplayıp sorunları tespit
edip yardımlarını yapıyorsa…
·
Kafe ve lokantaları kapanan esnaftan
karantinadaki coronavirüs hastası vatandaşlarımız için yemek temin ederek çift
yönlü destek veriyorsa
·
Eczanedeki ilaç ihtiyacını karşılıyorsa
·
Dar gelirli halkın marketlere borcunu iyilik
hareketiyle sildiriyorsa,
·
65 yaş üstü ve engellilere destek veriyorsa,
·
Belediyeden alacağı olan esnafa nakit ödeme
yapıyorsa…
Sosyal
devletin de zor durumda olan esnafın derdine derman olması gerekir.
Bir
belediyenin yaptıklarını devletimizin yapamaması/yapmaması kabul edilemez.
Sosyal
Devlet bu zamanda esnafının yanında olmayacaksa ne zaman olacak.
Sosyal
Devlet ekmeğe, suya muhtaç kalan esnafa şimdi el uzatmayacaksa ne zaman
uzatacak?
“İtibardan
tasarruf olmaz.” diyenler, bilmelidir ki itibar sırça saraylarda oturup halkını
açlığa mahkum etmekle kazanılmaz. İtibar tam da bu zor dönemlerde halka verilen
destekle kazanılır.
Yıldırım KAYA
CHP Ankara Milletvekili
4 Aralık 2020